Voordat de WSNP werd geïntroduceerd bestond binnen de schuldhulpverlening het probleem dat crediteuren te állen tijde voor wat betreft hun hele vordering verhaal konden halen op het hele vermogen van de schuldenaar, zelfs als dit zou betekenen dat de schuldenaar dan zijn hele leven bezig zou zijn met het afbetalen van de schulden. Sommige overheidsinstanties, bijvoorbeeld de belastingdienst, waren hiertoe, zeer strikt omschreven uitzonderingen daargelaten, ook wettelijk verplicht! Dat kon zover gaan dat als de ene instantie wel wilde meewerken aan een regeling, de volgende instantie die regeling kon doorkruisen op dusdanige wijze dat het hele traject mislukte. Dit werd in het decennium vóór de WSNP, en ook daarna, als (zeer) ongewenst gezien. Aangezien, als gezegd, er nog geen WSNP-wetgeving was die, als stok achter de deur, de crediteuren kon dwingen toch mee te werken werd, op de wijze waarin Nederland sterk is, door middel van convenanten geprobeerd de crediteuren ertoe te bewegen toch mee te werken. De NVVK, als overkoepelende branche-organisatie, heeft hierbij het voortouw genomen. Basisgedachte en uitgangspunt hierbij was dat de crediteuren vrijwillig zouden afzien van, hen rechtens toekomende, middelen om tot verhaal van hun vordering te komen. Het instrument dat daarbij destijds was gekozen was het instrument van het convenant. De doelstelling van het instrument was een “integrale” oplossing te realiseren van de schuldenproblematiek.

In zijn algemeenheid dragen deze convenanten zorg voor een zo soepel mogelijke opstart en uitvoering van een minnelijk schuldhulpverleningstraject doordat situaties die voorheen de opstart nogal eens bemoeilijkten, zoals een huisuitzetting, een energie-afsluiting of de dreiging van gijzeling of loonbeslag, nu op voorhand geregeld zijn.
Het ontwikkelend belang van convenanten
Convenanten moeten begrepen en toegepast worden in de context waarin zij zijn opgesteld. Dit kan zowel de praktische context als de juridische context betreffen. Een convenant vóór de introductie van de WSNP, waarbij een crediteur, binnen de kaders van het recht, niet gehouden is zich in zijn executiemaatregelen te beperken, heeft een andere praktische uitwerking dan hetzelfde convenant ná de WSNP, waar de schuldenaar via een beroep op de WSNP de executiemaatregelen (vrijwel) kan beperken tot enkel nog de indiening van de vordering bij de bewindvoerder. Ook convenanten ná introductie van de WSNP dienden een duidelijk praktisch en uitvoerend doel. Ná de WSNP ondersteunden de convenanten het door deze wet beoogde stok achter de deur-effect door het minnelijk traject in haar uitvoering te faciliteren voor crediteuren. Dat toen reeds de convenanten in feite een sigaar uit eigen doos waren, immers er bestond een mogelijkheid van een beroep op de WSNP in geval van een zich echt onredelijk gedragende crediteur, is in retrospect makkelijker vast te stellen dan mogelijk was ten tijde van het opstellen van het convenant. Niettemin hebben de convenanten wel degelijk hun waarde bewezen. De meeste waarde kon, en kan, daarbij toegeschreven worden aan het convenant met het CJIB in 2007. Het was destijds moeilijk te begrijpen dat voor een dergelijke regeling, die direct raakt aan de executie-bevoegdheden en mogelijkheden van de overheid, een aanmelding bij een NVVK-partij voor de schuldenaar als voorwaarde geldt voor het kunnen doen van een beroep op deze (coulantere) executie. Het betekent dat de executie van een zelfde vordering bij de ene burger anders plaatsvindt dan bij de andere burger. Gelukkig heeft de rechter daar inmiddels nuance in aangebracht (LJN BF1287, bevestigd in hoger beroep LJN BJ5465)
Op gelijke wijze heeft een convenant voor de wetswijziging van de WSNP  van 1 januari 2008 een andere lading, en zelfs noodzaak, dan ná 1 januari 2008. Het is duidelijk dat wanneer zaken die in een convenant zijn afgesproken die inmiddels de facto ook geregeld zijn in de portaal-artikelen van de WSNP (art. 287 lid 4, art. 287a en art. 287b) dat de noodzaak voor het opstellen van uitvoerend complexe convenanten aan waarde beginnen in te boeten. Wellicht is het moment gekomen om tot een inventarisatie te komen van de noodzaak van het verder gaan met realiseren van convenanten en, even belangrijk, te inventariseren of de huidig bestaande convenanten feitelijk niet hun noodzaak van naleving en continuering hebben verloren. De indruk bestaat dat de huidige convenanten, met uitzondering wellicht van het CJIB-convenant, onnodig beslag leggen  bij zowel schuldhulpverlener als convenant-partij op de dagelijkse praktijk van schuldenregelen. Het is daarbij natuurlijk ironisch dat juist het CJIB-convenant het convenant is dat juist ook algemene werking zou moeten hebben (en de rechter denkt daar, bij toetsing van de uitvoering, kennelijk net zo over). Daarnaast is een beroep op de portaal-artikelen in de praktijk eenvoudig gebleken (zie toelichting wsnp verzoeken en het bijbehorende formulier)