De Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen is in werking getreden op 1 december 1998. Gaandeweg deze wet is er behoefte gekomen aan een aantal noodzakelijke veranderingen in deze wet. Doelstelling van deze veranderingen was vooral gelegen in het meer duurzaam maken van de schone lei, het versterken van het minnelijk traject en het verminderen van het aantal faillissementen. Daarnaast was er ook behoefte aan vereenvoudigen van de administratieve procedures die deze wet zo kenmerkten.

Na veel debat over aanpassingen van titel III (WSNP) van de faillissementswet zijn uiteindelijke per 1 januari 2008 de wijzigingen van kracht. Veel wijzigingen zijn er op de laatste dag bij de behandeling door de Tweede kamer op 31 oktober 2006 nog ingeplaatst. De bestendigheid van deze aanpassingen op langere termijn zullen moeten blijken. Niettemin heeft de Eerste Kamer zonder verdere opmerkingen, of zelfs behandeling, op 22 mei 2007 haar goedkeuring gegeven aan het ontwerp.  

Overgangsrecht

Een aantal belangrijke opmerkingen zijn bij deze wetswijziging te maken. De wetgever heeft ervoor gekozen dat het overgangsrecht zal bestaan uit een directe werking van de nieuwe wetsregels. Dat betekent dat het niet uitmaakt of de WSNP is aangevangen vóór 1 januari 2008 of ná 1 januari 2008; het sóórt schone lei blijft hetzelfde. Dit heeft onder andere ook tot gevolg dat bepaalde schulden met een strafrechtelijke oorsprong buiten de schone lei vallen, onafhankelijk van het tijdstip van aanvang van de WSNP.

Vervallen onderdelen

Diverse onderdelen van de WSNP zijn komen te vervallen. De voorlopige toepassing schuldsaneringsregeling en het saneringsplan zijn de bekendste onderdelen die zijn komen te vervallen. In de praktijk bleken deze onderdelen onnodig uitgebreid opgetuigd te zijn aangezien de rechtbanken de mogelijkheid hadden zittingen aan te houden (als alternatief voor de voorlopige toepassing) of bijzondere verplichtingen op te leggen (als alternatief voor het saneringsplan).

Toevoegingen

Nieuwe onderdelen die zijn toegevoegd aan de wet zijn de voorlopige voorziening en de gedwongen medewerking. Hiermee heeft de rechtbank de mogelijkheid gekregen praktischer invulling te geven aan haar bevoegdheden zonder dat dit tot grote administratieve belasting leidt.

Beslag van rechtswege

Een aantal praktische rimpels die in de loop der tijd bleken te bestaan binnen de WSNP konden door de introductie van de nieuwe wet eveneens gladgestreken worden. Voortaan vervalt een beslag van rechtswege bij uitspraak WSNP. De veelgestelde vraag van crediteuren om het vonnis waaruit het vervallen beslag moest blijken, is daarmee (hopelijk) voortaan voorgoed van de baan.

Rente op hypotheek

Voortaan zal de rente op hypotheek, na verkregen toestemming van de rechtbank, doorbetaald mogen worden. Daarmee is ook de noodzaak vervallen om in alle gevallen een schuldvernieuwing aan te gaan in geval van een hypotheek.

Pro-forma verificatie vergaderingen

Eveneens is met de nieuwe wet het bestaan van pro-forma verificatie vergaderingen geformaliseerd. In de praktijk was dit vaak al aan de hand en vond er slechts een  zitting inzake een verificatie van vorderingen plaats na expliciet verzoek van een crediteur.

Tussentijdse beëindiging

Tussentijdse beëindiging als onderdeel van de WSNP is veelbesproken. Lang is gewacht op aanpassingen van dit onderdeel van de wet. De meest in het oog springende toevoegingen in de nieuwe WSNP zijn het artikel aangaande het onvolledige informeren bij toelating en de spijtoptantenregeling voor personen die, achteraf, toch constateren de verplichtingen voortvloeiend uit de WSNP niet te kunnen nakomen. Ook de beëindiging in geval van overlijden, dat om onduidelijke redenen niet was opgenomen in de originele versie van de WSNP,  is nu geregeld. De diverse oplossingen die rechtbanken daar voor zichzelf hadden ontwikkeld zijn zullen daarmee voortaan  uniform afgewikkeld worden.

Strengere toelatingseisen

Tenslotte, om met het eerste onderdeel van de nieuwe wet te eindigen: “De toelating zal strenger worden”. De rechtbank zal nog slechts diegenen toelaten waarvan aannemelijk is dat zij voldoen aan de toelatingscriteria. Niet in de laatste plaats zullen rechtbanken waarschijnlijk kijken naar de mate waarin de schuldenaar zijn verplichtingen zal kunnen nakomen en zich zal inspannen zoveel mogelijke baten voor de boedel te vergaren. De algemene verwachting is dat het aantal toelatingen drastisch zal verminderen.

Crediteuren

Ook aan de crediteuren zijn weer een aantal onderdelen van de nieuwe WSNP gewijd. Een groot aantal schuldeisers vindt dat de WSNP te ruimhartig is. Zij verwoordden destijds in een persbericht hun visie daarop middels een door de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KbvG) uitgegeven persbericht waarin zij zich afvroegen of de schuldenaar in de WSNP “zit” of “loopt”. De Tweede Kamer heeft de gifbeker voor de schuldeisers niettemin aangevuld door de inspraak van crediteuren bij verificatievergaderingen aangaande voortzeting van de schuldsanering per 1 januari 2008 op te heffen. Daarnaast is door de introductie van de gedwongen medewerking de positie van de schuldeisers verder verzwakt. Een en ander is ingegeven door de wens van de Tweede Kamer de ondermijnende, weigerachtige positie die sommige crediteuren in het minnelijk traject innemen, te kunnen stuiten.

Resumerend,

De nieuwe WSNP gaat veel veranderingen geven. In uitvoerende zin, zowel als qua invloedssfeer op het minnelijk traject. Hoe de uiteindelijke uitwerking zal zijn moet de tijd leren. Velen zijn hoopvol dat de uitwerking positief zal zijn.