In december kondigde de Raad voor Rechtsbijstand in hun nieuwsbrief Update WSNP aan dat de vergoedingensystematiek in 2008 gewijzigd zou worden. De aanpassingen in de systematiek betekenen een verbetering voor bewindvoerders WSNP. In dit artikel kunt u precies lezen wat de wijzigingen zijn en wat dit voor u voor gevolgen heeft.

Waarom een wijziging?

Op verzoek van het ministerie van Justitie heeft de Raad in 2007 onderzocht, onder andere via de bewindvoerderenquête, in hoeveel zaken bewindvoerders niet het gehele salaris uit de boedel konden halen en dus niet de gehele vergoeding ontvingen. Het bleek om 20% van de zaken te gaan, waarbij dit het geval was. Het betreft hier zaken waar gedurende de looptijd van de WSNP niet of nauwelijks gespaard kan worden.

De vergoeding van de bewindvoerder bestaat uit twee componenten: een subsidie, betaald door de Raad en salaris, betaald door de saniet. De saniet behoort iedere maand een afdracht en doen aan de boedel. Uit deze afdracht mag de bewindvoerder, na toestemming van de rechtbank, zijn salaris halen.
Is de boedel niet toereikend, of vindt er geen boedelafdracht plaats, dan behoort de saniet het salaris van de bewindvoerder te betalen uit het vrij te laten bedrag (zie de rapporten van de Werkgroep Rekenmethode). De ondergrens hierbij is, ingevolge artikel 475 d Rv, 90% van de voor saniet toepasselijke bijstandsnorm, de beslagvrije voet genoemd. Helaas respecteerden niet alle rechtbanken die absolute wettelijke ondergrens en moesten sommige sanieten het salaris altijd voldoen, ook wanneer ze daardoor minder te besteden hadden dan de beslagvrije voet. Natuurlijk is dit, vanuit het standpunt van de rechtbank en bewindvoerder gezien, wel te verklaren: we verwachten toch immers niet dat een bewindvoerder zijn werk voor niets doet? Nee. Verwachten doen we dit niet, maar anderzijds tornen aan de beslagvrije voet is ook geen oplossing.

En toen…

Naar aanleiding van het eerder genoemde onderzoek, heeft het ministerie van justitie de Raad vervolgens verzocht een nieuwe vergoedingensystematiek voor te stellen. Medio 2007 zijn stukken met betrekking tot dit voorstel voorgelegd aan Recofa, de BBW en de Klankbordgroep van de Raad. Deze partijen hebben de gelegenheid gekregen te reageren op het voorstel. Na wat kleine aanpassingen is eind 2007 een definitief voorstel naar het ministerie gestuurd. In december gaf het ministerie groen licht voor de systematiek. Vervolgens heeft de Raad hierover gecommuniceerd via zijn nieuwsbrief Update WSNP.

Het streven is de nieuwe vergoedingensystematiek per 1 juli van dit jaar in te laten gaan. Op dit moment is het ministerie bezig met de AMvB. Één aspect wordt momenteel uitgezocht: kan de nieuwe systematiek gelden voor alle, op het moment van inwerkingtreding, lopende zaken of alleen voor die zaken die starten op of na de datum van de inwerkingtreding van de AMvB? Hierover komt in de aankomende tijd meer duidelijkheid.

Wat houdt de nieuwe vergoedingensystematiek precies in?

Zoals reeds beschreven ontvangen bewindvoerders WSNP geld uit twee bronnen: subsidie, uitbetaald door de Raad voor Rechtsbijstand, en salaris, dat de saniet betaalt. De hoogte van de subsidie wordt vastgesteld bij aanvang van de schuldsaneringszaak en in drie keer (voorschot, tweede betaling 18 maanden na start van de zaak en een eindbetaling).

In het nieuwe voorstel wordt niet meer gesproken van subsidie en salaris, maar over een vergoeding. Doel van de nieuwe structuur is dat een bewindvoerder te allen tijde zijn gehele vergoeding krijgt.

De Raad betaalt in iedere zaak een voorschot uit van € 800,-, een geen variabel voorschot meer zoals nu het geval is. De zaaksoort wordt uiteraard wel vastgesteld door de Raad, zodat aan het einde van de schuldsanering exact berekend kan worden welke bedrag de bewindvoerder nog ontvangt van de Raad of welk bedrag terugbetaald dient te worden.

In onderstaand voorbeeld wordt uitgegaan van afgeronde voorbeeldbedragen in een enkele particuliere zaak.
In een bepaalde zaak heeft de bewindvoerder recht op € 1200,- aan subsidie (huidige regeling) en 36 maanden salaris in totaal € 1800,-. In het totaal heeft de bewindvoerder dan recht op een vergoeding ter hoogte van € 3000,-. Hoe gaat het er dan in de praktijk uitzien?
 
Rekenvoorbeeld:

(1) Dit is een fictieve enkele particuliere zaak. Voor het rekenvoorbeeld wordt gebruik gemaakt van afgeronde bedragen.  

In het voorbeeld van zaak 1 zou de bewindvoerder door het tekort op de boedelrekening niet kunnen incasseren. In dat geval vult de Raad het verschil aan. Hetzelfde geldt voor de tweede zaak. In de derde zaak is er duidelijk sprake van voldoende boedelactief en kan de bewindvoerder de gehele vergoeding (€ 3000,-) van de boedelrekening halen alvorens over te gaan tot uitkering aan de schuldeisers. In dat geval moet de bewindvoerder het door de Raad betaalde voorschot (€ 800,-) terugbetalen. In de praktijk zal dit bedrag niet feitelijk te worden terugbetaald: de Raad zal dit verrekenen met betalingen die nog gedaan worden aan de betreffende bewindvoerder. Een en ander wordt duidelijk gespecificeerd op het rekening-courantoverzicht.

In deze systematiek kunnen schuldeisers dus in bepaalde zaken minder krijgen dan wanneer zij minnelijk akkoord zouden gaan. Hierdoor zijn zij wellicht geneigd eerder akkoord te gaan met een minnelijk aanbod.

Ingrid von Burg
Stafmedewerker WSNP
Raad voor Rechtsbijstand ‘s-Hertogenbosch